21 października 2026

Lee Miller. Życie nienasycone - wyjątkowa biografia fotografki

Już 28 października wydajemy najważniejszą i największą biografię Lee Miller pióra Carolyn Burke.

Książka jest naprawdę niezwykła i wykracza daleko poza obraz naszkicowany w filmie z Kate Winslet i w książce jej syna - to nie tylko opowieść o faktach z życia Lee, ale także panorama czasów i galeria niezwykłych postaci, którzy pojawili się w życiu bohaterki.

Autorka stawia też bardzo ciekawe pytanie - jak to się stało, że Lee Miller nie dała się zamknąć w żadnym stereotypie - modelki, muzy surrealistów, fotografki Vogue’a, korespondentki. Bada, jakie cechy miała Lee, że pomimo doznanych traum potrafiła ciągle stwarzać się na nowo, a także nie poddawać patriarchalnym relacjom środowisk artystycznych czy dziennikarskich.

Są mniej znane wątki z jej życiorysu - pierwsze małżeństwo i przeprowadzka do Egiptu, wątek nadużyć s*ksualnych w dzieciństwie oraz wieloznaczna relacja z ojcem. Zaskakujące są ostatnie lata Lee, kiedy oddała się eksperymentom w sztuce kulinarnej.

Książka będzie bogato ilustrowana fotografiami z Lee Miller Archive.

Niedawno w Tate Britain w Londynie oraz Muzeum Sztuki Nowoczesnej w Paryżu były wystawy zdjęć Lee. Obecnie kilkanaście jej zdjęć można zobaczyć w Muzeum Sztuki Nowoczesnej w Warszawie jako część wystawy „Jesteś w sercu zmian. Surrealizm i antyfaszyzm”, a już w przyszłym roku Muzeum Śląskie planuje jej indywidualną wystawę.Wszystko to prawie 50 lat po jej śmierci i 80 lat po wykonaniu słynnego zdjęcia w wannie H*tlera.

Jak to się stało, że zjawiskowa modelka Vogue’a fotografowała wyzwalanie Dachau, a potem wykonała słynne zdjęcie w mieszkaniu Hitlera?

W dzieciństwie pada ofiarą gwałtu. Jako osiemnastolatka ucieka z Nowego Jorku do Paryża, by zostać uczennicą Mana Raya. Maluje ją Picasso, przyjaźni się z Leonorą Carrington. Ale zamiast być modelką i muzą sama zostaje artystką.

Gdy wybucha II wojna światowa, fotografuje modę w ruinach londyńskich domów. Trafia na front, gdzie dokumentuje pierwsze użycie napalmu przez Amerykanów. Z Dachau i Buchenwaldu wysyła budzące grozę zdjęcia ofiar i katów. A potem w mieszkaniu Hitlera wchodzi do wanny i tak powstaje jedno z najsłynniejszych zdjęć w historii fotografii.

Carolyn Burke miała dostęp do odkrytego dopiero po śmierci bohaterki ogromnego archiwum. Chciała zrozumieć kobietę, która mimo przeżytej w dzieciństwie traumy, nigdy się nie poddawała, robiła wszystko na własnych warunkach i którą nienasycony apetyt na życie pchał do kolejnych odkryć. Na podstawie urywków jej historii powstał film „Lee. Na własne oczy” z Kate Winslet w roli głównej. W książce znajdziecie dużo więcej.

Opinie o książce:

„Była muzą, która swoją energię twórczą zachowywała dla siebie, nie poświęcała jej dla partnerów artystycznych, życiowych, seksualnych. W ten sposób przełamała, jako jedna z nielicznych, konwencję kobiety obracającej się w artystycznych kręgach. Jak udało jej się uciec z tylu stereotypów, na które niejako skazywały ją praca, pochodzenie, uroda? Miller często opisywała siebie jako istotę podwójną: anielski wygląd, szatański charakter”.

– Olga Wróbel

„Lee Miller wymyka się stereotypom. Dlaczego piękna modelka jedzie na wojnę fotografować okrucieństwa XX wieku? Czemu u szczytu sławy zamyka się w domowej kuchni i odmawia dalszej kariery? Intelektualistka z depresją czy artystka z PTSD? Paradoksy, dwuznaczności, białe plamy - jej biografia jest fascynującą opowieścią o kobiecie, która za wszelką cenę walczyła o swoje szczęście.

Życiorys, który może zainspirować kolejne pokolenia – nie tylko artystek."

– Sylwia Chutnik

„Porywająca biografia. Miller to zapomniana i wizjonerska fotografka, która była muzą oraz kochanką najbardziej wpływowych artystów początku XX wieku, a jednocześnie jedną z niewielu kobiet, które potrafiły wyjść poza tę rolę i pokazać własną wizję sztuki. (…) Fotografka znajdująca się między horrorem a pięknem, między byciem oglądaną a byciem obserwatorką.”

– New York Times Book Review

„Rzadko trafiają się tacy artyści, którzy żyją więcej niż jednym niezwykłym życiem. A każde z tych wcieleń mogłoby stać się tematem fascynującego filmu: pełnego seksu, sławy i niebezpieczeństw. Taka była biografia Lee Miller. (…) Carolyn Burke oddaje sprawiedliwość tej złożonej postaci, dodając głębię i istotne niuanse do znanej już legendy artystki".

– Sunday Times

„Wyjątkowa, rzetelna, fascynująca. (…) Lee Miller nie potrzebowała zachęty, by żyć pełnią życia. To biografia pełna przygód, (…) składająca się z wielu etapów, z których każdy był równie niezwykły. Carolyn Burke mistrzowsko uchwyciła wszystkie oblicza tej wyjątkowej fotografki!”

– Washington Post Book World

„W końcu pojawiła się książka poświęcona Lee Miller, jednej z najpiękniejszych kobiet swoich czasów. (…) Niezwykła biografia (…). Jej autorka pozwala wybrzmieć faktom (...). Po raz pierwszy burzliwa historia życia Lee Miller staje się czytelna, zarazem piękna i bolesna”.

– New York Observer

„Surrealizm, z którego wyrosła sztuka Lee Miller, sprawił, że wykonane przez nią zdjęcia bombardowań Londynu były tak poruszające. Jednak najbardziej zapadające w pamięć (i niepokojące) fotografie powstały, gdy jako korespondentka wojenna towarzyszyła amerykańskim żołnierzom w drodze z Paryża do Dachau. Ta szczegółowa biografia ujawnia, jak bardzo doświadczenia wojenne prześladowały Miller podczas ostatnich burzliwych dziesięcioleci jej życia. Autorka z empatią opisuje również inne traumatyczne wydarzenia z życia artystki. (...) Jako pierwsza obiektywna biografka śledzi życie Lee Miller, które uosabia nowoczesnego ducha pierwszej połowy XX wieku.”

– Publishers Weekly

Podobał Ci się materiał? Pamiętaj, że na tej stronie nie wyświetlamy reklam spersonalizowanych. Wszystkie materiały możesz przeglądać nieodpłatnie. Będzie mi bardzo miło, jeśli raz na jakiś czas wesprzesz mnie na Patronite lub Suppi. DZIĘKUJĘ!

Grupa Twórcza Qlub Xsiążkowy

Grupę tworzyło kilka przypadkowo dobranych, sfrustrowanych indywiduów, które zapragnęły poklasku, pieniędzy i niezasłużonej sławy. I żeby ich zaprosili do telewizora. Ich współpraca przy kampanii od samego początku przebiegała bardzo źle z powodu wielowektorowej, odwzajemnionej nienawiści. Oraz bezinteresownej zawiści.

Oczywiście GTQX w wyniku wielkiej kłótni na spotkaniu założycielskim przestała istnieć, a jej członkowie spotykają się od tego czasu wyłącznie w sądach.

Social Media

Nagrody i wyróżnienia

Artur Kawa 2011-2022